Transitievergoeding 2026: berekening, regels en compensatieregeling

De transitievergoeding is voor veel MKB-werkgevers een van de meer onverwachte kostenposten bij ontslag. De berekening is op het eerste gezicht eenvoudig, maar de grondslag bevat meer dan alleen het basisloon — en kleine fouten kunnen leiden tot naheffingen of juridische procedures. Daarnaast is er onzekerheid over de compensatieregeling bij langdurige ziekte. Het kabinet wil die afschaffen, maar de afschaffing is uitgesteld: in 2027 kunt u de compensatie nog gewoon aanvragen. De beoogde datum is nu 1 januari 2028, maar het wetsvoorstel is nog niet aangenomen. In dit artikel leest u alles wat u als werkgever moet weten.

Wanneer bent u een transitievergoeding verschuldigd?

Sinds de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) per 1 januari 2020 heeft een werknemer recht op een transitievergoeding vanaf de eerste dag van de arbeidsovereenkomst — er geldt geen minimale diensttijd meer. De transitievergoeding is verschuldigd in de volgende situaties:

• De werkgever beëindigt de arbeidsovereenkomst, ongeacht de reden (ontbinding, opzegging of het niet verlengen van een tijdelijk contract)
• De werkgever verlengt een tijdelijk contract niet op eigen initiatief
• De werknemer neemt ontslag als gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever

Wanneer bent u géén transitievergoeding verschuldigd?

Er zijn situaties waarin de transitievergoeding niet verschuldigd is. De meest voorkomende:

• Ontslag op staande voet wegens ernstig verwijtbaar handelen van de werknemer
• De werknemer neemt zelf ontslag (tenzij dit het gevolg is van verwijtbaar werkgeversgedrag)
• De werknemer bereikt de AOW-gerechtigde leeftijd — bij pensioen heeft de werknemer geen recht op transitievergoeding
• Faillissement, surseance van betaling of schuldsanering van de werkgever
• Wederzijds goedvinden — bij een vaststellingsovereenkomst bepalen partijen zelf de ontslagvergoeding; de wettelijke transitievergoeding geldt dan als ondergrens voor de onderhandelingspositie van de werknemer, maar is niet verplicht

Hoe berekent u de transitievergoeding?

De transitievergoeding bedraagt ⅓ maandloon per volledig dienstjaar. Gedeeltelijke dienstjaren worden naar rato berekend. Er geldt één uniform percentage voor het gehele dienstverband — de vroegere hogere opbouw na tien jaar is per 1 januari 2020 afgeschaft.

Wat telt mee in de grondslag (het maandloon)?

De berekeningsgrondslag is niet simpelweg het vaste bruto maandloon. Op grond van het Besluit loonbegrip vergoeding aanzegtermijn en transitievergoeding en de Regeling looncomponenten en arbeidsduur bestaat het "maandloon" uit een limitatief bepaalde set componenten:

• Het vaste bruto maandloon (bruto uurloon × overeengekomen arbeidsduur per maand)
• 1/12 van de vakantiebijslag waarop de werknemer bij voortzetting binnen twaalf maanden recht zou hebben
• 1/12 van een vaste eindejaarsuitkering, indien overeengekomen
• 1/12 van de overeengekomen vaste looncomponenten over de twaalf maanden vóór het einde van het contract — als vaste looncomponenten zijn uitsluitend aangewezen: de ploegentoeslag en de overwerkvergoeding
• 1/36 van de overeengekomen variabele looncomponenten over de drie kalenderjaren vóór het jaar waarin de arbeidsovereenkomst eindigt — als variabele looncomponenten zijn uitsluitend aangewezen: bonussen, winstuitkeringen en eindejaarsuitkeringen

Het gaat om een limitatieve lijst. Looncomponenten die hier niet onder vallen — en niet-overeengekomen beloningen, zoals een eenzijdig toegekende gratificatie — tellen niet mee. Ook onkostenvergoedingen, reiskostenvergoedingen en het werkgeversaandeel in de pensioenpremie tellen niet mee.

Rekenvoorbeelden

Transitievergoeding en belasting

De transitievergoeding is voor de werknemer belast loon. U houdt als werkgever loonheffing in via de tabel bijzondere beloningen. Het bijzonder tarief is afhankelijk van het jaarloon van de werknemer. Bij hogere vergoedingen — zeker wanneer het bedrag optelt bij het reeds genoten jaarloon — kan de werknemer in de hoogste belastingschijf terechtkomen (49,50%). Wijs de werknemer hierop en stem de nettoverwachting vooraf af.

Voor de werkgever is de transitievergoeding in beginsel aftrekbaar als bedrijfslast. Er zijn echter specifieke regels voor de timing van aftrek die samenhangen met het moment van betaling en de ontslagprocedure. Bespreek dit met uw accountant.

Let op: de compensatieregeling staat op de tocht

Dit is het meest urgente aandachtspunt voor werkgevers die te maken hebben — of kunnen krijgen — met langdurig zieke werknemers. De compensatieregeling bij langdurige arbeidsongeschiktheid (art. 7:673e BW) is op dit moment nog volledig van kracht: alle werkgevers, groot en klein, kunnen de betaalde transitievergoeding terugvragen bij UWV. Maar er ligt een wetsvoorstel dat daar een einde aan maakt.

Belangrijk: dit is nog geen geldend recht. Het wetsvoorstel (Kamerstukken 36 869) is nog niet in stemming gebracht in de Tweede Kamer, en daarna moet ook de Eerste Kamer zich er nog over uitspreken. De ingangsdatum is al twee keer verschoven: eerst van 1 juli 2026 naar 1 januari 2027, en bij Prinsjesdag 2026 opnieuw met een jaar. In 2027 blijft de compensatieregeling dus voor alle werkgevers bestaan. Het kabinet beoogt afschaffing per 1 januari 2028, maar ook die datum staat pas vast als de wet is aangenomen.

Wat het voorstel inhoudt: het oorspronkelijke voorstel (december 2025) beperkte de compensatie tot kleine werkgevers — grofweg werkgevers met minder dan 25 werknemers. Met een nota van wijziging van juni 2026 is dat uitgebreid: de compensatie verdwijnt voor álle werkgevers, ook voor kleine werkgevers en ook de variant bij bedrijfsbeëindiging. De minister wil de afschaffing nu tegelijk invoeren met een hervorming van de transitievergoeding zelf. Het idee is dat werkgevers die aantoonbaar investeren in scholing en re-integratie minder of geen transitievergoeding verschuldigd zijn. Hoe dat precies wordt vormgegeven, is nog niet bekend.

Wat houdt de compensatieregeling in?

De compensatieregeling is in 2020 ingevoerd om een pijnpunt voor werkgevers weg te nemen: wie na twee jaar ziekte een werknemer moest ontslaan, was naast twee jaar loon doorbetalen ook nog eens de transitievergoeding verschuldigd. Dat voelde dubbel. De compensatieregeling maakte het mogelijk om de betaalde transitievergoeding achteraf terug te vragen bij UWV.

De compensatie is gelijk aan de betaalde transitievergoeding, maar kent grenzen: niet meer dan de transitievergoeding die verschuldigd was op het moment dat de loondoorbetalingsverplichting (na 104 weken) eindigde, en niet meer dan het feitelijk betaalde bedrag. Werkgeverspremies en wettelijke rente vergoedt UWV niet. Loon dat u tijdens een eventuele loonsanctie heeft doorbetaald, telt niet mee.

Waarom wil het kabinet de regeling beperken?

De beperking is onderdeel van een bredere hervorming van de sociale zekerheid. De compensatieregeling bleek in de praktijk gepaard te gaan met hoge uitvoeringskosten voor UWV en een aanzienlijke administratieve last voor werkgevers. Bovendien werd de regeling gezien als een instrument dat de prikkel om re-integratie serieus op te pakken verminderde. Het wetsvoorstel is in december 2025 ingediend door het vorige kabinet; het huidige kabinet heeft in het coalitieakkoord afgesproken de compensatie voor alle werkgevers af te schaffen.

Er is ook kritiek. De Raad van State en de Raad voor de rechtspraak waarschuwen dat zonder compensatie de discussie over slapende dienstverbanden terugkomt: werkgevers houden een langdurig zieke werknemer dan in dienst om de transitievergoeding te vermijden. Werkgeversorganisaties wijzen erop dat werkgevers de regeling zelf financieren via de Aof-premie.

Wat verandert er als het wetsvoorstel doorgaat?

Hoe bereidt u zich voor?

Als het wetsvoorstel doorgaat, maakt dit het risicomanagement rond langdurige ziekte voor MKB-werkgevers aanzienlijk zwaarder. Een medewerker die twee jaar ziek is en daarna ontslagen moet worden, kost u naast twee jaar loondoorbetaling ook de volledige transitievergoeding — mogelijk zonder vangnet, als het wetsvoorstel doorgaat. Dat kan voor een kleine werkgever al snel tienduizenden euro's zijn.

Twee maatregelen zijn het overwegen waard. Ten eerste een verzuimverzekering die de loondoorbetalingsverplichting dekt — dit is voor veel MKB-bedrijven al standaard. Ten tweede een aanvullende verzekering die ook de transitievergoeding na langdurige ziekte dekt. Niet elke verzekeraar biedt dit aan, maar het aanbod groeit naarmate het wetsvoorstel vordert.

Praktische checklist

• Drijf openstaande compensatieaanvragen af. Heeft u de afgelopen zes maanden transitievergoeding betaald na ontslag wegens langdurige ziekte? Controleer dan of u de compensatie al heeft aangevraagd bij UWV. De aanvraagtermijn bedraagt zes maanden na volledige betaling. Houd daarnaast het wetsvoorstel in de gaten dat de compensatie per (beoogd) 1 januari 2028 afschaft — dit is nog niet aangenomen, maar kan het recht op compensatie voor toekomstige situaties laten vervallen.
• Bereken de grondslag zorgvuldig. Neem naast het basisloon altijd 1/12 vakantiegeld en eventuele vaste toeslagen mee. Een te lage transitievergoeding kan leiden tot nabetalingen.
• Leg gedeeltelijke dienstjaren vast. Bij kortlopende contracten of onverwacht ontslag is de exacte datum van indiensttreding en uitdiensttreding bepalend. Bewaar deze gegevens goed.
• Informeer uw werknemer over het nettobedrag. Het bijzonder tarief kan hoog oplopen. Stem de verwachting van tevoren af.
• Overweeg aanvullende verzekering. Zeker nu de compensatieregeling mogelijk verdwijnt (wetsvoorstel aanhangig), is het verstandig uw risico bij langdurige ziekte opnieuw te beoordelen.

Bronnen

Burgerlijk Wetboek, art. 7:673 — transitievergoeding · BW art. 7:673e — compensatieregeling bij langdurige arbeidsongeschiktheid (wetsvoorstel tot afschaffing aanhangig, Kamerstukken 36 869; beoogde ingang 1-1-2028, nog niet aangenomen) · Kamerbrief min. SZW 24 april 2026 (uitstel naar 1-1-2027) · Nota van wijziging 2 juni 2026 (Kamerstukken 36 869, nr. 9) · Prinsjesdagstukken 2026 (begroting SZW 2027) · Wet arbeidsmarkt in balans (WAB), 1 januari 2020 · Besluit loonbegrip vergoeding aanzegtermijn en transitievergoeding · Handboek Loonheffingen 2026, Belastingdienst